دوست داشتنی های من







مهر 1397
شن یک دو سه چهار پنج جم
 << <   > >>
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30        




جستجو




محتواها


آیا جمله‌ی «من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق» حدیث است؟ ...

من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق

 

پاسخ اجمالی

سخن معروفی وجود دارد با این عنوان: «من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق». الفاظ این گفتار به این‌گونه در روایات نیامده و نمی‌توان آن‌را حدیث دانست. اما محتوا و مضمون آن در روایات آمده است؛ مانند این‌که امام رضا(ع) می‌فرماید: «کسی که نعمت دهنده از مخلوقات را شکرگزار نباشد، شکرگزار خداوند نیز نخواهد بود».

همچنین محتوای این سخن معروف را می‌توان توسط عقل نیز ثابت کرد که در علم کلام به آن «وجوب شکر مُنعم» می‌گویند.


پاسخ تفصیلی

سخن معروفی وجود دارد با این عنوان: «من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق».[1] عده‌ای از این گفتار به عنوان یک حدیث یاد می‌کنند. اما علاوه بر بحث روایی، باید به این نکته نیز توجه داشت که این محتوا، پشتوانه‌ی عقلی دارد.

بنابر جست‌وجویی که در کتاب‌های حدیثی انجام شد، این محتوا با این الفاظ در منابع، یافت نشد، بلکه روایات دیگری وجود دارد که بر همین مضمون دلالت دارند که در ادامه خواهد آمد.

این گفتار؛ از مواردی است که عقل نیز بر آن دلالت کرده و می‌توان به عنوان یک مطلب عقلانی نیز به آن استناد کرد. به این بیان که عقل می‌گوید باید نسبت به کسی که در حق انسان خوبی کرده شکرگذار بود؛ به همین جهت در علم کلام دلیلی وجود دارد که در اصطلاح بدان «وجوب شکر منعِم» می‌گویند؛ این دلیل بیان حکم عقل برای سپاس و شکر از خداوند است، اما مطمئناً در مورد خلق نیز جریان دارد و باید بدان پایبند بود. حال اگر کسی به این دلیل در مورد خلق پایبند نبود، تعهدی وجود ندارد که در مورد خداوند شکرگزار باشد و نعمت‌هایی که خداوند به او داده، اندکی را به ‌وسیله شکرگزاری جبران کند. بنابر این، اصل گفتار مورد بحث را می‌توان عقلی دانست و به عنوان یک بیان عقلی از آن یاد کرد. در روایات نیز این مطلب بیان و بر آن تأکید شده است، البته نه با این گفتار معروف و رایج، بلکه با عبارات دیگر که برخی کوتاه و برخی مفصل هستند و در ذیل برخی از این روایات بیان می‌شود:

1. نزدیک‌ترین و بهترین روایتی که بر گفتار مورد بحث دلالت دارد، این است:

امام رضا(ع) فرمود: «مَنْ لَمْ یَشْکُرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقِینَ لَمْ یَشْکُرِ اللَّهَ عَزَّ وَ جَل‏»؛[2] کسی که نعمت دهنده از مخلوقات را شکرگزار نباشد، شکرگزار خداوند نیز نخواهد بود». این روایت به صراحت بر مطلب مورد نظر دلالت دارد.

2. امام صادق(ع) فرمود: «در تورات نوشته شده: سپاس کن آن‌را که بر تو نعمت داده و نعمت بده آن‌را که از تو سپاس‌گزار است، با سپاس کردن نعمت‌ها پایان نمى‏پذیرد، اما کفران، نعمت‌ها را باقى نمى‏گذارد، شکر و سپاس باعث زیادى نعمت‌ها و ایمنى از دگرگونى‏ها شود».[3]

3. امام سجاد(ع)‌ فرمود: «خدا هر دل غمگینى را دوست دارد، و هر بنده‌ی سپاس‌گزارى را دوست دارد، روز قیامت خداى تبارک و تعالى به یکى از بندگانش می‌فرماید از فلانى سپاس‌گزارى کردى؟ عرض می‌کند: پروردگارا! من تو را سپاس گفتم، خداى تعالى فرماید: چون از او سپاس‌گزارى ننمودى، مرا هم سپاس نگفته‌اى، سپس امام فرمود: شکرگزارترین شما خدا را کسى است که از مردم بیشتر شکرگزارى کند».[4]

این روایت سوم به ‌صورت ضمنی بر مطلب دیگری نیز دلالت دارد که بسیار مهم است. این روایت شکرگزاری از بنده را همان شکرگزاری از خداوند می‌داند؛ یعنی ما با شکرگزاری از بنده، مقداری از شکر گزاری خداوند را به‌جا آورده‌ایم. از روایات قبل این‌طور بر می‌آید که اگر کسی شکر بنده را انجام ندهد، شکر خداوند را نیز انجام نخواهد داد، ولی این روایت بیان می‌دارد که اگر سپاس از بنده انجام نگیرد، با همان ناسپاسی از خلق، ناسپاسی از خداوند نیز صورت گرفته و شکر خداوند به‌جا آورده نشده است.

 


[1]. «کسی که شکرگذار مخلوق نباشد، شکرگذار خالق نیز نیست».

 


[2]. شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا(ع)، محقق و مصحح: لاجوردی، مهدی، ج 2، ص 24، نشر جهان، تهران، چاپ اول، 1378ق.

 


[3]. شیخ حرّ عاملی، وسائل الشیعة، ج 15، ص 315، مؤسسه آل البیت(ع)، قم، چاپ اول، 1409ق.

 


[4]. «… َأَشْکَرُکُمْ لِلَّهِ أَشْکَرُکُمْ لِلنَّاس‏»؛ کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح: غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 2، ص 99، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، 1407ق.

 


منبع اسلام کوئست

 

در ادامه این مطلب هم بخونید چند تصویر زیبا در مورد «من لم یشکر المخلوق لم یشکر الخالق»

موضوعات: حدیث, دوس داشتنی, سبک زندگی, نمامتن, معرفی کتاب  لینک ثابت
[یکشنبه 1397-02-23] [ 08:03:00 ب.ظ ]

بین شادی‌ها و شلوغی‌های اول سال، حواسمون باشه و حرمت ایام مربوط به شهادت رو در فروردین نگه داریم ...

بین شادی‌ها و شلوغی‌های اول سال، حواسمون باشه و حرمت ایام مربوط به شهادت رو در فروردین نگه داریم

امام صادق علیه السلام

خدا شیعیان ما را رحمت کند که از زیادی طینت ما آفریده شده اند و با آب ولایت ما عجین گشته اند و در ایام حزن ما محزون و در ایام سرور ما شادمان هستند.

رحم الله شیعتنا خلقوا من فاضل طینتنا وعجنوا بماء ولایتنا یحزنون لحزننا ویفرحون لفرحنا

نشانی:
شجره طوبى - شیخ محمد مهدی حائری - ج 1 ص 3

احادیث مشابه در منابع معتبر زیاد هست، مثل:

امام على علیه السلام :
خداوند متعال به زمین نگریست و ما را برگزید ، و براى ما شیعیانى برگزید که ما را یارى مى رسانند و با شادى ما ، شاد مى شوند و با اندوه ما ، اندوهناک مى گردند و جان و مالشان را براى ما نثار مى کنند . آنان از ما هستند و به ما مراجعه مى کنند و در بهشت با مایند .

إِنَّ اللّهَ تَعالى اطَّلَعَ إِلَى الأَرضِ فَاختارَنا ، وَاختارَ لَنا شِیعَةً یَنصُرُونَنا ، وَیَفرَحُونَ لِفَرَحِنا ، وَیَحزَنُونَ لِحُزنِنا ، وَیَبذُلُونَ أَنفُسَهم وَأَموالَهُم فِینا ، فَأُولَئِکَ مِنّا وَإِلَینا ، وَهُم مَعَنا فِی الجِنانِ .

نشانی :
1. غرر الحکم , ج 1 , ص 817
2. عیون الحکم , ج 1 , ص 152 با اضافه وَ هُمْ مَعَنَا فِی اَلْجِنَانِ .
3. جامع الأخبار , ج 1 , ص 179 با تفاوت اندک در آخر حدیث « أَمْوَالَهُمْ فِینَا أُولَئِکَ مِنَّا وَ مَعَادُهُمْ إِلَیْنَا.»
4. عوالم العلوم , ج 17 , ص 525
5. بحار الأنوار , ج 65 , ص 17
6. بحار الأنوار , ج 44 , ص 287
7. الگوی شادی از نگاه قرآن و حدیث، محمّد محمّدی ری شهری، ص 355


پ ن: کتاب برام آشنا نبود در مورد کتاب جستجو کردم :
1. در سایت کتابخانه مدرسه فقاهت متن عربی کتاب پیدا کردم در شناسه کتاب این مطلب آمده بود:
شجرة طوبى تألیف المحدث الجلیل العلامة الکبیر الشیخ محمد مهدی الحائری الطبعة الخامسة وتمتاز على باقی الطبعات بالتصحیح والتدقیق الجزء الاول منشورات المکتبة الحیدریة ومطبعتها فی النجف ت (368) محرم الحرام 1385 هجریة
2. در سایت ویستا هم این توضیح بود:
((شجره طوبی)) کتابی است از زندگانی حضرت محمد(ص), ائمه معصومین(ع) و برخی شخصیت‌های تاریخ صدراسلام که در 53فصل به زبان عربی منتشر شده است .عناوین برخی از مباحث کتاب به این قرار است :((بعثت پیامبر اسلام(ص))), ((ازدواج با خدیجه)), ((ولادت فاطمه زهرا(س))), ((ازدواج علی(ع) با فاطمه زهرا(س))), ((غزوات پیامبر اسلام(ص) و علی(ع))), ((صفین و مالک اشتر)), ((صفین و عمار یاسر)), ((ابوموسی اشعری و عمروبن العاص)) و ((خوارج)) .
پ ن 2: توضیحات کتابی که در تصویر نام آن آمده: «کتاب الحکم الزاهرة، علیرضا صابری یزدی، مترجم محمدرضا انصاری محلاتی»
کتاب در هشت بخش تنظیم شده و هر بخش مشتمل بر چند فصل است: بخش‌های کتاب عبارتند از: بخش اول خرد و دانش ، بخش دوم اعتقادات که خود مشتمل بر فصل‌هایی درباره امامت و ولایت ، فضایل علی و فاطمه سلام‌الله‌علیهم ا فصلی درباره حضرت مهدی علیه‌السّلام و فصلی دیگر درباره قیامت و غیره می‌باشد. بخش سوم عبادات ، بخش چهارم سیاست‌ها، بخش پنجم روشهای اخلاقی، بخش ششم تربیت روح، بخش هفتم پیرامون دنیا و بخش پایانی به موضوعات گوناگون دیگر می‌پردازد.
این کتاب شامل 2225 حدیث کوتاه و متوسط در زمینه‌های مذکور می‌باشد. در پایان هر روایت منابع آن به اختصار آمده است.
پ ن 3: به این کتاب مراجعه کردم منبع حدیث رو کتاب شجره طوبی ذکر کرده بود. در ضمن در تصویر نوشته شده ص 347 اما در کتابی که من مراجعه کردم ص 348 بود.

1521365709photo_2018-03-16_15-28-04.jpg

موضوعات: حدیث, دوس داشتنی, نمامتن, عید نوروز  لینک ثابت
[دوشنبه 1396-12-28] [ 10:57:00 ق.ظ ]

برنرین جهاد ...

پیامبر خدا صلى الله علیه و آله :
برترین جهاد، جهاد کسى است که صبحِ خود را با این نیّت آغاز کند که به هیچ کسى ستم روا ندارد.

أفْضَلُ الجِهادِ مَن أصْبَحَ لا یَهُمُّ بظُلْمِ أحدٍ .

نشانی:
1. المحاسن : ج 1 ص 456 ح 1053 عن السکونی عن الإمام الصادق عن آبائه علیهم السلام
2. بحارالأنوار : ج 75 ص 314 ح 32 .
3. میزان الحکمه، ج 2، ص 340

1521435986slide1.jpg

موضوعات: حدیث, دوس داشتنی, حقوق بشر, سبک زندگی, نمامتن  لینک ثابت
 [ 08:36:00 ق.ظ ]

چند حدیث ویژه امروز روز بصیرت ...

امام علی علیه السلام:
اُوصیکُم بِمُجانَبَةِ الهَوى؛ فَإِنَّ الهَوى یَدعو إلَى العَمى، وهُوَ الضَّلالُ فِی الآخِرَةِ وَالدُّنیا.
شما را به دورى گُزیدن از هواى نفس، سفارش مى کنم؛ چرا که هواى نفس، به کورى [ـِ دل و بینش] فرا مى خوانَد و آن، [موجب ] گمراهى در آخرت و دنیا است.
دعائم الإسلام، ج 2، ص 350

بصیرت

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
مَن یَرغَبُ فِی الدُّنیا فَطالَ فیها أمَلُهُ، أعمَى اللّهُ قَلبَهُ عَلى قَدرِ رَغبَتِهِ فیها.
هر که به دنیا گراید و آرزوهاى دنیوى اش، دور و دراز گردد، خداوند به اندازه گرایش او به دنیا، دلش را کور مى گردانَد.
تحف العقول، ص 60

بصیرت

امام علی علیه السلام
أشَدُّ العَمى مَن عَمِیَ عَن فَضلِنا، وناصَبَنَا العَداوَةَ بِلا ذَنبٍ سَبَقَ إلَیهِ مِنّا، إلّا أنّا دَعَونا إلَى الحَقِّ ودَعاهُ مَن سِوانا إلَى الفِتنَةِ وَالدُّنیا.
کورترینِ مردم، کسى است که از دیدن برترى ما، کور باشد و بدون آن که گناهى در حقّ او کرده باشیم، با ما دشمنى ورزد. تنها گناهمان، این است که ما او را به حق، دعوت کرده ایم، در حالى که دیگران، او را به سوى فتنه و دنیا، فرا خوانده اند.
الخصال : ص 632 ح 10

بصیرت

امام علی علیه السلام
أشَدُّ العَمى مَن عَمِيَ عَن فَضلِنا، وناصَبَنَا العَداوَةَ بِلا ذَنبٍ سَبَقَ إلَيهِ مِنّا، إلّا أنّا دَعَونا إلَى الحَقِّ ودَعاهُ مَن سِوانا إلَى الفِتنَةِ وَالدُّنيا.
كورترينِ مردم، كسى است كه از ديدن برترى ما، كور باشد و بدون آن كه گناهى در حقّ او كرده باشيم، با ما دشمنى ورزد. تنها گناهمان، اين است كه ما او را به حق، دعوت كرده ايم، در حالى كه ديگران، او را به سوى فتنه و دنيا، فرا خوانده اند.
الخصال : ص ۶۳۲ ح ۱۰

بصیرت

موضوعات: حدیث, دوس داشتنی, سبک زندگی, نمامتن  لینک ثابت
[شنبه 1396-10-09] [ 01:12:00 ب.ظ ]

تقوا یعنی ... ...

تقوا

💗یعنی اینکه اگر یک هفته مخفیانه ازهمه کارهای ما فیلم گرفتند و گفتند اعمال هفته گذشته ات در تلویزیون پخش شده، ناراحت نشویم…

آیت الله مجتهدی (ره)

خطبه 198 نهج البلاغه؛ بخش دوم: ارزش تقوا

متن بخش دوم از خطبه 198:


الوصیة بالتقوى‏:
أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّی أُوصِیکُمْ بِتَقْوَى اللَّهِ الَّذِی ابْتَدَأَ خَلْقَکُمْ وَ إِلَیْهِ یَکُونُ مَعَادُکُمْ وَ بِهِ نَجَاحُ طَلِبَتِکُمْ وَ إِلَیْهِ مُنْتَهَى رَغْبَتِکُمْ وَ نَحْوَهُ قَصْدُ سَبِیلِکُمْ وَ إِلَیْهِ مَرَامِی مَفْزَعِکُمْ فَإِنَّ تَقْوَى اللَّهِ دَوَاءُ دَاءِ قُلُوبِکُمْ وَ بَصَرُ عَمَى أَفْئِدَتِکُمْ وَ شِفَاءُ مَرَضِ أَجْسَادِکُمْ وَ صَلَاحُ فَسَادِ صُدُورِکُمْ وَ طُهُورُ دَنَسِ أَنْفُسِکُمْ وَ جِلَاءُ [غِشَاءِ] عَشَا أَبْصَارِکُمْ‏ وَ أَمْنُ فَزَعِ جَأْشِکُمْ وَ ضِیَاءُ سَوَادِ ظُلْمَتِکُمْ فَاجْعَلُوا طَاعَةَ اللَّهِ شِعَاراً دُونَ دِثَارِکُمْ وَ دَخِیلًا دُونَ شِعَارِکُمْ وَ لَطِیفاً بَیْنَ أَضْلَاعِکُمْ وَ أَمِیراً فَوْقَ أُمُورِکُمْ وَ مَنْهَلًا لِحِینِ وُرُودِکُمْ وَ شَفِیعاً لِدَرَکِ طَلِبَتِکُمْ وَ جُنَّةً لِیَوْمِ فَزَعِکُمْ وَ مَصَابِیحَ لِبُطُونِ قُبُورِکُمْ وَ سَکَناً لِطُولِ وَحْشَتِکُمْ وَ نَفَساً لِکَرْبِ مَوَاطِنِکُمْ فَإِنَّ طَاعَةَ اللَّهِ حِرْزٌ مِنْ مَتَالِفَ مُکْتَنِفَةٍ وَ مَخَاوِفَ مُتَوَقَّعَةٍ وَ أُوَارِ نِیرَانٍ مُوقَدَةٍ فَمَنْ أَخَذَ بِالتَّقْوَى عَزَبَتْ عَنْهُ الشَّدَائِدُ بَعْدَ دُنُوِّهَا وَ احْلَوْلَتْ لَهُ الْأُمُورُ بَعْدَ مَرَارَتِهَا وَ انْفَرَجَتْ عَنْهُ الْأَمْوَاجُ بَعْدَ تَرَاکُمِهَا وَ أَسْهَلَتْ لَهُ الصِّعَابُ بَعْدَ إِنْصَابِهَا وَ هَطَلَتْ عَلَیْهِ الْکَرَامَةُ بَعْدَ قُحُوطِهَا وَ تَحَدَّبَتْ عَلَیْهِ الرَّحْمَةُ بَعْدَ نُفُورِهَا وَ تَفَجَّرَتْ عَلَیْهِ النِّعَمُ بَعْدَ نُضُوبِهَا وَ وَبَلَتْ عَلَیْهِ الْبَرَکَةُ بَعْدَ إِرْذَاذِهَا. فَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی نَفَعَکُمْ بِمَوْعِظَتِهِ وَ وَعَظَکُمْ بِرِسَالَتِهِ وَ امْتَنَّ عَلَیْکُمْ بِنِعْمَتِهِ فَعَبِّدُوا أَنْفُسَکُمْ لِعِبَادَتِهِ وَ اخْرُجُوا إِلَیْهِ مِنْ حَقِّ طَاعَتِهِ‏.

 

ترجمه:
اما بعد، من شما را به تقواى الهى توصیه مى کنم، همان خداوندى که آفرینش شما را آغاز کرد و بازگشت شما نیز به سوى اوست. خدایى که برآورنده حاجات شما و آخرین نقطه امید و آرزویتان است. راه راست شما به او ختم مى شود و به هنگام ترس و وحشت پناهگاهتان تنها اوست. تقوا پیشه کنید که تقواى الهى داروى بیماریهاى دل هاى شماست و سبب بینایى قلب ها و شفاى امراض جسمانى و موجب اصلاح فساد جان ها و پاکیزگى از آلودگى ارواح و جلاى نابینایى چشم ها و سبب امنیّت در برابر اضطراب ها و روشنایى تیرگی هاى شما است.
حال که چنین است اطاعت خدا را جامه زیرین قرار دهید؛ نه رویین، بلکه آن را درون وجود خود سازید؛ نه جامه زیرین (و از آن بالاتر) آن را در درون قلب خود وارد کنید و فرماندهى امور خود را به او بسپارید و راهى براى ورود به آبگاه (زندگى) و شفیعى براى نیل به خواسته ها و سپرى براى روز اضطرار و چراغ پرفروغى براى درون قبرها و مایه آرامشى در برابر وحشت هاى طولانى و راه گشایشى براى لحظات سخت زندگى، زیرا اطاعت خداوند وسیله حفظ از حوادث مرگبارى است که اطراف انسان را فرا گرفته و وحشت هایى که (هر لحظه) انتظار آن مى رود و حفظ از حرارت آتش هاى برافروخته (جهان دیگر) است.
هر کس دست به دامن تقوا زند شدائد و سختی هاى نزدیک، از وى دور مى گردد، تلخی هاى حوادث ناراحت کننده به شیرینى مبدّل مى شود، امواج متراکم ناراحتى از او دور و مشکلات پى در پى و خسته کننده آسان مى گردد، و مجد، عظمت از دست رفته، همچون باران هاى پرپشت بر او فرو مى بارد و رحمت قطع شده الهى به سوى او باز مى گردد. نعمت هایى که فرو نشسته بود به جوشش در مى آید و برکت هاى کم شده به فراوانى بر او ریزش مى کند. حال که چنین است (و تقوا و اطاعت پروردگار سرچشمه این همه برکات است) تقواى الهى پیشه کنید، همان خداوندى که با پند و اندرزش به شما سود بخشیده و با رسالتش شما را اندرز داده و با نعمتش بر شما منّت نهاده است، بنابراین خود را براى پرستش او آماده کنید و با انجام وظایف، حق طاعتش را بجا آورید.

 

دقت:

امير مؤمنان علیه السلام صفات و آثارى از تقوا به شرح زير بيان مى كند كه انسان وادار مى شود به اين فضيلت رو آورد و آن را پناه خود گرداند:
1- درمان درد دل هاى شماست، پيش از اين شرح داده ايم كه پرهيزگارى داروى دردهاى اخلاقى و صفات زشت نفسانى است كه موجب هلاكت انسان است.
2- بينايى براى كورى دل هاى شماست، مراد رهايى چشمهاى دل از كورى نادانى است.
3- درمان بيمارى بدن هاى شما است، زيرا پرهيزگارى مستلزم كاستن در خوردن و آشاميدن، و بسنده كردن به اندازه نياز است، چنان كه آن حضرت در آن جا كه ويژگي هاى پرهيزگاران را بر شمرده كم خوردن را يكى از صفات آنان ذكر فرموده است، و ما مى دانيم پرخورى چه بيماري هاى بسيارى كه در بدن انسان به وجود مى آورد. از اين رو آن بزرگوار فرموده است: «المعدة بيت الأدواء» يعنى شكم خانه همه دردها است.
4- موجب اصلاح تباهى سينه هاى شما است، منظور زدودن زنگار كينه، حسد، پليدى و نيّات بدى است كه بر خلاف دستورهاى خداوند در دل ها جاى دارد، و تقوا مستلزم نفى و ترك همه اينها و پاكيزه شدن دل از اين صفات است، زيرا مبدأ اينها و همه بديها دوستى دنيا و دلبستگى به لوازم پوچ آن است، و آن كه تقوا را پيشه خود ساخته از اينها بر كنار مى باشد.
5- پاك كننده آلودگى جان هاى شما است، يعنى تقوا جان هاى شما را از آلودگى و پليدى صفات زشتى كه مايه نابودى شما است پاكيزه مى كند، اين سخن همانند گفتار پيش آن حضرت است كه فرموده است تقوا داروى دل هاى شما است ليكن اين دو تعبير با يكديگر فرق دارد، زيرا در آن جا كه داروى دل ها گفته شده به اعتبار اين است كه صفات زشت مانند بيماري هاى زيانبارى است كه انسان را دچار نابودى مى سازد، و تعبير دوّم از نظر اين است كه خوي هاى ناپسنديده به منزله آلودگي ها و پليدي هايى است كه مانع ورود انسان به بهشت قدس خداوند و جايگاه صدق مى گردد.
6- زداينده تاريكى چشم هاى شما است، اين معناى جمله: وجلاء عشاء أبصاركم مى باشد، واژه عشاء براى تاريكى كه عارض ديده باطن مى شود، و صفات زشتى كه مانع ادراك حقايق مى گردد استعاره شده است، اين كلمه باغين نقطه دار نيز روايت شده و مراد از آن تاريكى اوهام ناشى از نادانى است كه از آن به پرده غفلت تعبير مى شود، بنا بر اين تقوا كه نفس را براى وصول به درجات كمال آمادگى و شايستگى مى دهد زداينده اين تاريكى و روشنى بخش چشم باطن انسان است، اين كه امام علیه السلام تقوا را جلاى (روشنى) چشم خوانده از باب مجاز، و از قبيل اطلاق نام مسبّب بر سبب است.
7- ايمنى براى ترس دل هاى شما است، زيرا مى دانيم كه پرهيزگارى سبب ايمنى از عذاب آخرت است و ممكن است در برابر ترس و بيم هاى دنيا نيز مايه امنيّت و سلامت باشد، زيرا بزرگترين ترس و بيم انسان در دنيا مرگ و هر چيزى است كه موجبات آن را فراهم كند. در حالى كه ارباب تقوا و معرفت از بيم مرگ فارغ بوده و بسا اين كه مردن و رهايى يافتن از قفس تن محبوب آنها نيز مى باشد، زيرا مرگ براى آنان وسيله خلاصى و وصول به لقاى برترين محبوبشان است، و خداوند متعال به همين مطلب اشاره كرده و فرموده است: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ هادُوا إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِياءُ لِلَّهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ» آيه شريفه دلالت دارد بر اين كه هر كس از روى صدق و راستى مدّعى دوستى خداوند است آرزوى مرگ دارد، و نيز فرموده است: «قُلْ إِنْ كانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْآخِرَةُ عِنْدَ اللَّهِ خالِصَةً مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ».
8- روشنى سياهى تاريكي هاى شما است [اين ظاهر معناى جمله و ضياء سواد ظلمتكم مى باشد- مترجم] واژه ظلمت كه بر تاريكى اطلاق مى شود براى نادانى و غفلت دل استعاره شده، و چون تاريكى سياهى را به همراه دارد با ذكر آن استعاره مذكور ترشيح داده شده است، و اين عبارت نظير گفتار آن حضرت است كه فرموده است: و جلاء عشاء أبصاركم، چنان كه ملاحظه مى شود در تمامى جملات مذكور صنعت تضادّ موجود، و قرينه ها با ضدّ آن ذكر شده است.

ترجمه شرح نهج البلاغه(ابن ميثم)، ج 3، صفحه 818-810

برای دیدن ترجمه های دیگر و شرح و تفسیر این قسمت از خطبه به لینک زیر مراجعه کنید.

موضوعات: حدیث, دوس داشتنی, نمامتن, امام علی علیه السلام  لینک ثابت
[پنجشنبه 1396-10-07] [ 09:33:00 ق.ظ ]


 
 

 
 
اربعین